Blockchain teknolojisi nedir, blockchain ne demek soruları değişen dünyada dijital geleceği en çok ilgilendiren konular arasında yerini alıyor. Bu yazıyı okuduğunuzda kafanızdaki tüm bu soruların cevabını eksiksiz bir şekilde bulmuş olacaksınız.

Büyük değişimler yeni bir tarihe giriş demektir. Bu değişimlerin yaşandığı döneme denk gelen insanlar tarihe şahitlik ederler. Tıpkı günümüzde bizim de bir tarihe şahitlik ettiğimiz gibi. Sahip olduğumuz bütün alışkanlıkların, düşüncelerimizin değişeceği bir döneme doğru gidiyoruz.

Sanayi 4.0, Kuantum bilgisayarlar, yapay zeka gibi bugüne kadar bilim kurgu filmlerinde gördüğümüz her şey hayatımıza yavaşça girmeye başladı. Tüm bu değişimlerin iskeleti sayılabilecek bir teknoloji olacak bu yazıdaki konumuz. Bildiğimiz her şeyi değiştirecek güç; Blockchain.

Blockchain Nedir?

Bitcoin ve diğer Kripto paralar Blockchain’in alt uygulamalarından biridir. Blockchain teknolojisi bu uygulamaların temelini oluşturmakla birlikte bunlarla sınırlı kalmayacak kadar geniş bir kavramdır. Peki tam olarak nedir bu Blockchain? İçerisinde çok fazla yenilik barındıran bir gizemdir diyebiliriz.

Ekim 2008’de Satoshi Nakamoto isimli bir yazar Kriptografi hayranları için bir site olan metzdowd.com’da bir makale yayımladı. Makalenin adı ‘Bitcoin, eşler arası elektronik nakit sistemi” idi. Bütün dünya bu yeni yaklaşımı işte ilk olarak bu makale ile duydu. Bu makale dijital paranın manifestosu olarak kabul ediliyor. Buradan çıkarılabilecek bir diğer sonuç ise bu makale 2008 yılında yayımlandığına göre demek ki Blockchain, yani Block Zinciri çalışmaları çok daha eskilere dayanıyor.

Sıklıkla kullandığımız internetin çalışma mantığını düşünün. Yapılan her işlemin bağlı olduğu bazı merkezler vardır. Mesela şimdi bu makaleyi okumak için Google’ın işletim sistemlerine bağlanıyorsunuz ya da telefonunuzdaki bir banka uygulamasından herhangi bir ödeme yapmak istediğiniz zaman bankanızın sistemleri devreye giriyor. Bu sistemler ise uzunca yıllar tek merkezden yönetildiği için güvensiz olarak görünüyordu. İşte tam da bu doğrultuda, Block Zinciri’nin tanıtımı yapılırken insanlara “Ya bankanızın sistemi çöker de bütün varlığınız buhar olursa’ sorusu doğrultulur.

Bu ihtimal her zaman var olsa da yıllardır bir kere bile böyle bir olay yaşanmadı. Telaşa kapılmanıza şimdilik gerek yok ama bu durumda Block zincirinin daha güvenilir olduğu gerçeğini değiştirmiyor.

Blockchain Teknolojisi Nedir?

Blockchain Teknolojisi Nedir?

Blockchain Nasıl Çalışır?

Block zincirinin çalışma mantığı tamamen tek merkezliliğin sonudur. Bu sistemde bir işlem yaptığınızda kayıt defterlerine kaydedilir ama mantık bu günden daha farklıdır.

Eskiden bu kayıt defterlerini tek bir merkez tutardı. Block zincirinde ise bu kayıt defterleri aynı anda binlerce bilgisayara kaydedilmektedir. Siz işlemi yapacağınız zaman bu işlem sistem tarafından onaylanıyor (bu işe Mining/Madencilik denilmektedir) işlemin onaylanmasının ardından kayıt defteriniz bloğa ekleniyor. Bloğun kapasitesi dolunca bu blok zincire ekleniyor. Zincire eklenmesi ise artık hiçbir şekilde değiştirilememesi anlamına gelmektedir. Bunun mantığı ise zincire eklenen her blokta kendisinden önce eklenen işlemlerinde de bir kopyasının olmasıdır. Aynı kayıt dünyanın pek çok farklı yerinde binlerce bilgisayarda mevcuttur. Bu durumda işlemleri değiştirebilmek tek bir sisteme saldırmak gibi kolay değil.

Bu işlemleri yaparken kullandığınız kişisel imzalarınız bulunmaktadır. Bunlar 1-0’lar’dan oluşan 256 basamaklı imzalardır. Bu imzaların bulunabilmesi pratikte mümkün değildir. Öte yandan sitemi kullanırken bir gizli bir de açık anahtarınız mevcuttur. Açık anahtar, işlemin sadece size ait olduğunu doğrulamaktadır. Asıl olay ise gizli anahtardadır. Gizli anahtarı sizden başka birisinin bilme şansı kesinlikle yoktur.

Blockchain Teknolojisinin Faydaları

Dünya onlarca yıldır merkeziyetçi bir yapıya sahiptir. Her işlemin karşısında mutlak bir muhatabı vardır. Block Zinciri’nde ise tek merkezlilik yerine insanların yönettiği bir sistem mevcuttur. Mesela birine para gönderecekseniz Blockchain sisteminde banka ile muhatap olmanıza ya da banka gibi aracı kuruluşlara pay ödemenize gerek yoktur. Bu sistemde yalnızca parayı göndereceğiniz şahıs ile muhatap olursunuz. Parayı gönderdikten sonra ise işleminiz kayıt defterine kayıt edilir ve zincire eklenir. Bu sayede işleminizin değiştirilme ihtimali ortadan kalkar ve veriniz daima güvenli bir şekilde orada kalır.

Blockchain teknolojisinin etkisi sadece para ile de sınırlı değildir. Dünyanın birçok farklı ülkesinde blockchain temelli sistemler kullanılmaya başlandı bile. Örnek vermek gerekirse Kuantum bilgisayarlar ve yapay zeka ile yönetilecek sistemlerin temeli de bu teknolojiye dayanmaktadır.

Blockchain teknolojisinin en önemli özelliklerinden biri de takip edilebilme özelliğidir. Mesela herhangi bir yerden tatlı alacaksınız diyelim eğer blockchain tabanı kullanan bir işletme ise tatlının barkodunu okuttuğunuz zaman o tatlıda kullanılan şekerin hangi fabrikada üretilmiş olduğu hatta pancarın ne zaman hangi tarladan gelmiş olduğu bilgisine dahi ulaşabilirsiniz.

Kısaca özetlemek gerekirse Blockchain teknolojisi, bilgiye boğulacağımız çok şeffaf bir süreci de beraberinde getirecek.